Cadwraeth a Digido

 

Cadwraeth

Mae Uned Gadwraeth Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn gyfrifol am ddiogelu a chadw deunyddiau analog sy’n cael eu dal gan y Llyfrgell, gan gynnwys y mapiau degwm.

MapGwyddelwern1b   DSC_0278
Mae triniaeth cadwraeth yn cynnwys atgyweirio eitemau a ddifrodwyd a chryfhau’r rhai bregus.  Heb yr ymyriad arbenigol hwn, fe fyddai’n gwbl amhosibl digido llawer o’r mapiau bregus a’u cyflwyno i ddarllenwyr.

DSC_0267  DSC_0289
Mae cadwraeth ataliol yn golygu cynnal cyfres o weithgareddau sy’n anelu at atal difrod a sefydlogi’r cyflwr, a hynny er mwyn ymestyn oes y mapiau.

 

Digido

Mae yna tua 1,200 o fapiau degwm i ddigido fel rhan o brosiect Cynefin. Mae digido’r mapiau wedi peri her sylweddol gan eu bod maint llawer ohonynt mor fawr. Mae rhai o’r mapiau degwm yn 2m x 3m o maint, neu hyd yn oed fwy mewn rhai achosion.

DSC_1304  _MG_1311

O ganlyniad, roedd angen dod o hyd i ffordd greadigol i ddigido’r mapiau gan nad yw sganwyr mwyaf y Llyfrgell Genedlaethol yn ddigon mawr i ddigido dros 60% o’r mapiau. Yr ateb oedd defnyddio wal fagnetig grwm a chamera digidol. Mae’r mapiau yn cael eu gosod ar y wal gan ddefnyddio magnetau cryf, ac yna’n cael ei ddigido mewn rhannau drwy ddefnyddio’r camera digidol. Mae’r rhannau yna’n cael eu pwytho gyda’i gilydd yn ddigidol gan ddefnyddio meddalwedd golygu.

DSC_9750  _MG_1309