Transcription Tuesday 2017: Ymunwch â thîm Cynefin!

Postiwyd ar gan 0 comment

Mae’r cylchgrawn Who Do You Think You Are? yn cynnal ei digwyddiad Transcription Tuesday cyntaf erioed ar ddydd Mawrth 17 Ionawr 2017.

Byddant yn gofyn i haneswyr teulu i neilltuo amser i gyfrannu at un o nifer o brosiectau trawsgrifio ar-lein, hyd yn oed os mai dim ond am hanner awr.

Mae aelodau staff  cylchgrawn WDYTYA? wedi dewis menter i gefnogi ac mi fyddant yn arwain ‘tîm’ ei hun o trawsgrifwyr, a fydd yn gweithio o adref. Mae Cynefin wedi bod yn ddigon lwcus i gael ei ddewis fel un o’r mentrau i gefnogi gan Andy Williams, Swyddog Gwerthiant cylchgrawn WDYTYA?. Mae Andy yn egluro ei reswm dros ddewis Cynefin; “Raised in Barry with parents from the Rhondda, Welsh family history is a project particularly close to my heart. As a born-and-bred Welshman, I chose this project for Transcription Tuesday to help researchers finding their Welsh lineage and aid in building such a vast database.” Gallwch ddod o hyd i blog a thiwtorial cyflym Cynefin gan Andy yma:

Blog am Cynefin a thiwtorial ar gyfer #TranscriptionTuesday

Cofrestrwch yma i ymuno â thîm Cynefin ar gyfer y digwyddiad #TranscriptionTuesday cyntaf erioed ar 17 Ionawr 2017.

I ddechrau arni, lawrlwythwch ein canllawiau gwirfoddoli am wybodaeth ar sut i agor cyfrif ar wefan Cynefin a dechrau trawsgrifio.

Casnewydd_transcription

Category: Uncategorized @cy

Parhad i brosiect Cynefin tan fis Mawrth 2017

Postiwyd ar gan 0 comment

Mae prosiect Cynefin wedi cael ei ymestyn tan fis Mawrth 2017.

Mae’r gwaith cadwraeth a digido bron wedi’i gwblhau a dylai pob map degwm fod ar-lein yn fuan. Bydd y casgliad o 1,200 o fapiau degwm o’r 1840au yn cwmpasu 95% o Gymru.

Bydd gwaith gwirfoddoli ar wefan cyfrannu torfol cynefin.cymru yn parhau tan fis Mawrth. Hyd yn hyn, mae dros 900 o wirfoddolwyr wedi cymryd rhan ar-lein. Gyda’i gilydd, maent wedi cyfrannu dros 17,000 awr o’u hamser ac wedi trawsgrifio dros 1.2 miliwn o gofnodion. Mae 92.5% o’r gwaith geogyfeirio wedi ei gwblhau, ac mae’r dasg enfawr o drawsgrifio 30,000 o dudalennau o ddogfennau dosrannu oddeutu 60% yn gyflawn ar hyn o bryd.

infographic_03

Hoffai staff y prosiect gymryd y cyfle hwn i ddiolch i’r holl wirfoddolwyr am eu cyfraniad a’u hymroddiad. Gyda’i gilydd, mae’r fyddin o wirfoddolwyr wedi cwblhau swm rhagorol o waith a fydd o fudd i bobl Cymru a thu hwnt pan fydd y wefan derfynol yn cael ei lansio yng ngwanwyn 2017. Bydd y wefan terfynol yn cynnig mynediad rhad ac am ddim i bawb at mapiau degwm Cymru, a’r cyfoeth o wybodaeth y maent yn cynnwys. Bydd yn bosibl chwilio’r data a phori’r mapiau gan ddefnyddio dulliau arloesol ac effeithiol. Drwy hyn, rydym yn gobeithio taflu goleuni ar dirlun daearyddol a chymdeithasol ein gwlad ar fin ei thrawsnewid.

Os hoffech chi gymryd rhan, darllenwch fwy ar ein tudalen gwirfoddoli.

 

Category: Uncategorized @cy

Mapiau hanesyddol Cymru yn datgelu defnydd yr iaith Gymraeg yn Y Fenni – cartref yr Eisteddfod Genedlaethol eleni.

Postiwyd ar gan 0 comment

Tra bod rhai yn ystyried bod y Gymraeg yn gymharol wan yn sir Fynwy, mae prosiect Cynefin wedi datgloi tarddellau hanesyddol sy’n tystio mor bwysig yw’r Gymraeg yn hanes y sir.

Bydd trafodaeth o’r Gymraeg yn sir Fynwy yn cael ei gynnal ym mhabell cymdeithasau 2 ar faes yr Eisteddfod ddydd Iau am 4:30pm gydag Einion Gruffudd, Rheolwr Prosiect Cynefin, a Dr Elin Jones, Llywydd yr Eisteddfod.

Fel hanesydd blaenllaw bydd Dr Elin Jones yn rhoi’r cyd-destun, tra bod Einion Gruffudd yn canolbwyntio ar dystiolaeth o’r mapiau degwm y mae prosiect Cynefin eisoes wedi eu digido.

Cafodd mapiau degwm eu creu yn yr 1840au, yr un adeg a phan oedd Eisteddfodau’r Cymreigyddion yn cael eu cynnal yn rheolaidd yn Y Fenni. Erbyn hyn, mae’r mapiau degwm i’w gweld ar-lein ar wefan cynefin.cymru, ac maent yn dangos poblogrwydd yr iaith Gymraeg yn ystod y cyfnod.

Dywedodd Einion Gruffudd “Erbyn hyn mae lle i gredu bod dros hanner enwau caeau’r ardal yn Gymraeg yn ystod yr 1840au, sy’n adlewyrchu iaith gweision ffermydd yr ardal yn ystod y cyfnod.”Llanofer Estate

Dangosir stad Llanofer ar fap degwm plwyf Llanofer, ble trigai Augusta Hall, Arglwyddes Llanofer, neu ‘Gwenynen Gwent’ a oedd yn chwarae rhan allweddol yn trefnu ac ariannu Eisteddfodau’r Cymreigyddion.

Mae mapiau degwm yr ardal hefyd yn adrodd hanes y Siartwyr. Cafodd y mapiau eu dylunio’r un adeg a fyddai’r Siartwyr wedi gorymdeithio ar hyd dyffrynnoedd De Cymru i brotestio am bleidlais deg. Fel rhan o brosiect Cynefin mae’r dogfennau achosion llys yn erbyn y Siartwyr, yn dilyn eu hymosodiad ar Gasnewydd yn 1839, yn cael eu cyflwyno a’u trawsgrifio ar-lein. Er bod yr achos llys a’r dogfennau yn Saesneg, maent yn cynnwys cyfeiriadau at y Gymraeg ac at gyfieithu. Mae’r dogfennau yma yn arwydd amlwg bod llawer o’r diffynyddion yn Gymry Cymraeg ac yn wir mewn llawer o achosion, yn methu siarad Saesneg.

chartist doc

O edrych ar y ffynonellau hanesyddol yma, mae’n amlwg bod y Gymraeg mewn defnydd helaeth yn sir Fynwy, ac y dylid cofio hynny wrth astudio hanes y sir. Dangosir hyn fod dogfennau hanesyddol yn holl bwysig i greu darlun clir a chyflawn o’n hanes fel cenedl.

Mae dogfennau’r siartwyr yn cael eu trawsgrifio ar siartwyr.cynefin.cymru ar hyn o bryd, a dogfennau’r degwm ar cynefin.cymru

Category: Uncategorized @cy

Mapio’r ymdeimlad o le yng Nghymru: Gwaith a Diwydiant

Postiwyd ar gan 0 comment

Mae mapiau’r degwm yn dangos rhwydwaith y rheilffyrdd yn dechrau ymlwybro ar draws y dirwedd, ond roedd yn wahanol iawn i’n rhwydwaith ni ar gyfer teithwyr, sydd mor gyfarwydd heddiw. Arweiniodd y cysylltiadau newydd hyn at newidiadau yn hanes llawer o drefi. Ymhen amser byddai’r rheilffyrdd sy’n dechrau ymddangos ar y mapiau hyn yn cysylltu dociau Caerdydd â diwydiannau glo a dur Merthyr. Maes o law byddai’r berthynas hon yn trawsnewid Caerdydd o fod yn dref fach yn y 1880au i fod yn brifddinas Cymru.

Mae Prosiect Cynefin yn awyddus i gael pobl Cymru i gymryd rhan yn y dasg o drawsgrifio mapiau’r degwm a dogfennau’r degwm sy’n enwi perchnogion tir, tirfeddianwyr, defnydd tir ac enwau caeau. Bydd hyn o gymorth i greu dull arloesol a chynhwysfawr o chwilio ar y we, fel y gall pobl archwilio’r mapiau mewn ffyrdd effeithiol.

 

Ymunwch a ni ar cynefin.cymru heddiw.

Category: Uncategorized @cy

Archwilio’r ymdeimlad o le yng Nghymru: Tirluniau a bywydau yn newid

Postiwyd ar gan 0 comment

Yn y 1840au fe gomisiynwyd cyfres o fapiau i gynorthwyo gyda’r dasg o drefnu taliadau’r degwm. Mae Mapiau Degwm yn crisialu darlun o Gymru gyfan, fwy neu lai, gan roi cipolwg ar ein cenedl oedd ar fin ei thrawsnewid. Mae Prosiect Cynefin yn mynd ati i warchod, digideiddio ac archwilio’r mapiau hyn er mwyn sicrhau bod y drysorfa o wybodaeth sydd ynddynt ar gael i unrhyw un, ar lein, am ddim.

Mae pobl a diwylliant Cymru wedi’u plethu’n dynn â’n tirwedd, ond mae ein perthynas â’r tir a’r ffordd rydym yn ei ddefnyddio wedi newid yn ddramatig ar draws y canrifoedd. Mae’r ffilm yma yn adrodd hanes newid ein diwylliant trwy gyfrwng yr enwau a roesom i leoedd a gallwn deithio’n ôl mewn amser i ddeall bywydau a phryderon pobl oedd yn byw ganrifoedd yn ôl.

Mae Prosiect Cynefin yn awyddus i gael pobl Cymru i gymryd rhan yn y dasg o drawsgrifio mapiau’r degwm a dogfennau’r degwm sy’n enwi perchnogion tir, tirfeddianwyr, defnydd tir ac enwau caeau. Bydd hyn o gymorth i greu dull arloesol a chynhwysfawr o chwilio ar y we, fel y gall pobl archwilio’r mapiau mewn ffyrdd effeithiol.

 

Ymunwch a ni ar cynefin.cymru heddiw.

Category: Uncategorized @cy

Dros filiwn o gofnodion wedi eu trawsgrifio gan wirfoddolwyr ar gyfer prosiect mapio hanesyddol

Postiwyd ar gan 0 comment

Wrth i ddathliadau Wythnos Gwirfoddolwyr cymryd lle o’r 1af i’r 12fed o Fehefin eleni, mae prosiect Cynefin yn dathlu cyrraedd carreg filltir anhygoel wrth i dros 800 o wirfoddolwyr helpu i drawsgrifio dros filiwn o gofnodion hanesyddol.

Dros y tair blynedd diwethaf, mae Cynefin wedi bod yn digido mapiau degwm Cymru – casgliad o dros 1,200 o fapiau hanesyddol o’r 1840au. Ar ôl eu digido, caiff y mapiau degwm eu rhoi ar-lein ar wefan cynefin.cymru, ynghyd â chofnodion y degwm o’r un cyfnod,  sy’n enwi tirfeddianwyr, deiliaid tir, enwau caeau a defnydd tir.

Mae gwirfoddolwyr o bob rhan o Gymru, ac yn wir ar draws y byd, wedi bod yn helpu’r prosiect ar-lein drwy drawsgrifio’r cyfoeth o wybodaeth sydd ar y mapiau a’r dogfennau diddorol  yma.

Dywedodd Carys Evans, cydlynydd gwirfoddolwyr Cynefin: “Rydym yn hynod o falch i allu dathlu llwyddiant ein gwirfoddolwyr yn ystod Wythnos Gwirfoddolwyr. Mae cyrraedd y garreg filltir o drawsgrifio dros filiwn o gofnodion yn glod i ymroddiad ein gwirfoddolwyr ac yn dangos grym cyfrannu torfol ar-lein. ”

Gall unrhyw un sydd â diddordeb mewn mapiau neu hanes Cymru, neu unrhyw un sy’n chwilio am gyfle i wirfoddoli o adref, ymweld â gwefan cynefin.cymru. Nid oes angen unrhyw wybodaeth arbenigol i ddechrau gwirfoddoli, ac mae ‘na ganllawiau syml i’w dilyn ar-lein.

Dywedodd Menna Evans, un o wirfoddolwyr y prosiect: “Os ydych yn meddwl am wirfoddoli, mi faswn yn eich annog i fynd amdani! Nid yn unig y byddwch yn edrych ar hanes teulu eich hun, mi fyddwch yn cyfrannu at hanes ein cenedl.”

Ychwanegodd Carys: “Mawr obeithiwn y bydd y llwyddiant yma yn ysbrydoli eraill i gymryd rhan. Mae’n gyfle gwych ar gyfer rhai sy’n dymuno gwirfoddoli, ond sydd am ryw reswm neu’i gilydd yn methu ag ymrwymo i rôl gwirfoddoli draddodiadol. Mae natur cyfrannu torfol ar-lein yn golygu gallwch ddewis pryd sydd orau i chi wneud y gwaith gwirfoddoli, a gallwch wneud y cyfan o’ch cartref. ”

Helpwch fapio hanes Cymru trwy ymweld â cynefin.cymru.

***********************************************************************

Am wybodaeth bellach, cysylltwch â cynefin@llgc.org.uk neu 01970 632 416

Am ragor o wybodaeth ewch i wefan cynefin.cymru; dilynwch Cynefin ar twitter @ProsiectCynefin, neu cysylltwch â cynefin@llgc.org.uk neu 01970 632 416.

Arweinir prosiect Cynefin gan Archifau Cymru mewn partneriaeth gyda Llyfrgell Genedlaethol Cymru a Chasgliad y Werin. Ariennir y prosiect yn bennaf gan Gronfa Treftadaeth y Loteri, gyda chefnogaeth Llywodraeth Cymru trwy’r Is-adran Amgueddfeydd, Archifau a Llyfrgelloedd; Llyfrgell Genedlaethol Cymru ac Archifau Cymru.

Mae mwy o wybodaeth am Wythnos Gwirfoddolwyr ar gael ar http://volunteersweek.org/

Category: Uncategorized @cy

Cyfle unigryw i micro-wirfoddoli ar-lein gyda Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Postiwyd ar gan 0 comment

Hoffech chi wirfoddoli a chyfrannu at achos da, ond yn brin o amser i gyflawni rôl gwirfoddoli reolaidd? Os felly, a ydych wedi ystyried micro-wirfoddoli ar-lein?  Mae dydd Gwener 15fed o Ebrill yn ddiwrnod micro-wirfoddoli ac mae prosiect Cynefin, a leolir yn y Llyfrgell Genedlaethol yn chwilio am bobl i gymryd ychydig o funudau yn ystod eu diwrnod i gyfrannu tuag at brosiect cenedlaethol.

Mae prosiect Cynefin yn digido mapiau degwm Cymru ac yn chwilio am wirfoddolwyr i helpu i drawsgrifio a geogyfeirio’r mapiau hanesyddCasnewydd_transcriptionol yma o’r 1840au. Mae eisoes gan y prosiect dros 700 o wirfoddolwyr ledled y byd sy’n cwblhau tasgau micro-wirfoddoli ar ei gwefan cyfrannu torfol.

Dywedodd Rheolwr Prosiect Cynefin,  Einion Gruffudd: “Y peth gwych am y rôl wirfoddol hon yw nad oes unrhyw ymrwymiad; gallwch wneud cymaint neu gyn lleied ag y dymunwch, fel a phan y gallwch, o gysur eich cartref. ”

Gall y tasgau micro-wirfoddoli ar wefan cynefin.cymru cael eu gwneud ar adeg ac ar gyflymder sy’n addas i bob unigolyn. Trwy roi dim ond 10 munud o’ch amser gallwch helpu i wella mynediad tuag at dreftadaeth Cymru a chryfhau cof cyfunol y genedl.IMG_20150527_104540

Yn dilyn y prosiect, bydd y mynediad at mapiau degwm Cymru yn rhad ac am ddim ar-lein. Bydd y gwaith a wneir gan wirfoddolwyr yn golygu bydd y wybodaeth ar y 1,200 map degwm a’r 30,000 tudalen o ddogfennau cysylltiedig yn chwiliadwy mewn ffyrdd arloesol. Mae’r dogfennau hanesyddol yma yn cynnwys gwybodaeth fel enwau  tirfeddianwyr, enwau deiliaid tir ac enwau caeau, ac mi fydd yn adnodd gwerthfawr ar gyfer unrhyw un sy’n ymchwilio i’w hanes teuluol neu hanes lleol.

Felly cofiwch, os oes gennych chi 10 munud i sbario dydd Gwener yma, gall eich cyfraniad chi fynd yn bell!

Category: Uncategorized @cy

Siartiaeth: Ennill yr hawl i bleidleisio yng Nghymoedd De Cymru

Postiwyd ar gan 0 comment

Cyn hir, bydd gan Gymru gyfle i benderfynu ar ei ffawd. Ar draws y wlad ar ddydd Iau 5ed o Fai bydd pawb dros 18 oed yn gymwys i bleidleisio yn etholiad Cynulliad Cenedlaethol Cymru. Anodd yw credu bod llai na 100 mlynedd ers i ddynion a menywod ar draws Prydain ennill yr hawl i bleidleisio. Roedd pobl gyffredin Cymoedd y De yn allweddol yn yr ymgyrch i ennill pleidlais teg i bawb.

Ar ddechrau teyrnasiad y Frenhines Fictoria roedd y safonau byw ac amodau gwaith ofnadwy yn y diwydiannau haearn a glo wedi annog llawer i frwydro am newid. O ganlyniad ymunodd llawer o bobl yng Nghymru â mudiad y Siartwyr, i ymladd am yr hawl i bob dyn i bleidleisio mewn system wleidyddol decach. Daeth y gwrthdaro i ben gwaedlyd yng Nghasnewydd ar fore’r 4ydd o Dachwedd 1839 pan orymdeithiodd miloedd o ddynion o gymoedd de Cymru ger Gwesty’r Westgate yng Nghasnewydd i fynnu rhyddhau Siartwyr a oedd wedi eu carcharu’n lleol. Roedd yr awdurdodau yn barod ar eu cyfer fodd bynnag ac wedi lleoli milwyr y tu mewn i’r gwesty. Cafodd o leiaf 22 o Siartwyr eu lladd a llawer mwy eu hanafu.

Mae un o brosiectau lleol Cynefin, O Deithiau i Dreialon, sydd wedi ei leoli yn Archifau Gwent yn bywhau geiriau’r dynion a menywod cyffredin a fu’n rhan o’r digwyddiadau yma – digwyddiadau a fyddai’n newid gwleidyddiaeth i bawb ym Mhrydain dros y degawdau i ddilyn. Fel rhan o’r prosiect mae galwChiefZephaniah ar wirfoddolwyr i helpu trawsgrifio geiriau’r tystion ar-lein. Casglwyd geiriau’r tystion gan yr awdurdodau i baratoi ar gyfer treial fradwriaeth a ddilynodd digwyddiadau’r 4ydd o Dachwedd 1839. Roedd y treial yn condemnio John Frost, Zephaniah Williams a William Jones i farwolaeth bradwr; y gosb gysylltiedig oedd cael eu crogi a chwarteru eu cyrff. Sbardunodd hyn brotest gyhoeddus yn erbyn arfer oedd eisoes yn cael ei ystyried yn farbaraidd, a denwyd fwy byth o sylw at ymgyrch y Siartwyr. O ganlyniad, yn dilyn y treial cafodd y dynion eu herlid i Tasmania yn hytrach na’u cosbi i farwolaeth.

Fe’ch gwahoddir yn gynnes i Archifau Gwent, Glyn Ebwy ar ddydd Iau 14 o Ebrill 2016 o 2:00pm-5:00pm lle bydd prosiect O Deithiau i Dreialon yn lansio’r wefan trawsgrifio i wirfoddolwyr ac yn arddangos adnoddau addysg wedi’u hanelu at blant, pobl ifanc a grwpiau cymunedol. Bydd dogfennau o’r 1830au a’r 1840au yn cael eu harddangos

Fe heriodd y Siartwyr system wleidyddol a oedd yn ffafrio’r elit tra bod miliynau yn llafurio mewn tlodi, ac roedd bobl De Cymru yn ganolog i sicrhau’r rhyddid yr ydym yn mwynhau heddiw. Enillwyd eich hawl i bleidleisio gan bobl gyffredin, yma yng Nghymru.

Helpwch ni i ledaenu’r neges trwy drydar neu ail-drydar @Trails2Trials @Siartiaethgwent a defnyddio’r hashnod #ChartistVotes

Cafodd y mapiau degwm y mae prosiect Cynefin yn eu digido eu creu tua’r un adeg a’r symudiad Siartiaeth. Maent felly yn rhoi syniad i ni o sut le oedd De Cymru ar y pryd, a sut fywydau oedd gan y bobl oedd ynghlwm a’r digwyddiadau yma.

Mapiau degwm Aberdar, Merthyr, Gelligaer, Bedwellty ac Aberystruth

Mapiau degwm Aberdar, Merthyr, Gelligaer, Bedwellty ac Aberystruth

Category: Uncategorized @cy

Datgloi Treialon y Siartwyr

Postiwyd ar gan 0 comment

176 mlynedd yn ôl, ym mis Tachwedd 1839, fe alwodd yr awdurdodau pobl i mewn i Westy’r Westgate i gofnodi eu tystebau. Nid oedd y mwyafrif yn cyfaddef eu bod cefnogi Siartiaeth, ac fe gyhuddwyd yr arweinwyr o teyrnfradwriaeth. Er gwaethaf hyn, mae’r dogfennau hyn yn rhoi i ni gwir ymdeimlad o ddatblygiad y digwyddiadau yn y dyddiau a’r wythnosau yn arwain at y gwrthryfel.

Crëwyd y ffilm yma fel rhan o un o brosiectau lleol Cynefin – O Deithiau i Dreialon. Mae’n defnyddio actorion lleol ac aelodau o’r gymuned i ddarllen rhai o’r geiriau a roddir fel tystiolaeth gan fwy na 250 o bobl yn y dyddiau ar ôl digwyddiadau angheuol o ganlyniad i wrthryfela yng Ngwesty’r Westgate yng Nghasnewydd ar 4 Tachwedd 1839.

Mae’r ffilm yn canolbwyntio ar y bobl hynny a fu’n rhan o hanes terfysg y Siartwyr yng nghymoedd Gwent a Chasnewydd ar ddechrau teyrnasiad y Frenhines Fictoria, ac yn dathlu lleisiau y pobl gyffredin.

(Ffilm Saesneg)

Category: Uncategorized @cy

Anrhegion wedi eu hysbrydoli gan fapiau degwm, mewn pryd ar gyfer y Nadolig!

Ydych chi wedi dechrau eich siopa Nadolig eto? Chwilio am anrheg unigryw?

Mae prosiect Cynefin wedi bod yn gweithio ar y cyd gyda siop Llyfrgell Genedlaethol Cymru i greu nwyddau newydd ac unigryw. Maent erbyn hyn ar gael i’w prynu ar-lein, mewn pryd ar gyfer y tymor y Nadolig!

Matiau diod Hen Gymru Fynyddig  Matiau diod Ar lan y môr

Mae Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn paratoi at y Nadolig trwy lansio gwefan newydd i’r siop. Bydd y siop ar-lein yn cynnwys nwyddau wedi eu creu gan ddefnyddio mapiau degwm, yn ogystal â nwyddau cartref, gemwaith, printiadau, llyfrau a chardiau – llawer iawn ohonynt yn unigryw ac wedi eu hysbrydoli gan gasgliadau’r Llyfrgell.  Yn ogystal ag eitemau wedi eu seilio ar gasgliadau’r Llyfrgell, mae llawer o eitemau ar gael gan artistiaid lleol, fel print Big Surf at Llangrannog gan Ian Phillips, a chardiau cyfarch gan yr artist Lizzie Spikes sy’n portreadu’r Llyfrgell ar adeg y Nadolig.

 

 I ddarganfod anrhegion unigryw i’ch teulu a ffrindiau eleni, dewch ynghyd i ddigwyddiad Dathlu’r Nadolig yn y Llyfrgell ar ddydd Iau 3ydd o Ragfyr, neu ewch i wefan y siop.

 

Ar hast? Gallwch brynu’r matiau diod Cynefin yma:

 


Category: Uncategorized @cy
1 2